Kapat

Sanat için İz Sürmek

Dubai’den sokak sanatı üzerine örnekler ve izlenimler

Ayşegül Çinici Yazıcı

Reklamlar

İtiraf edeyim; ben aslında Slinkachu’nun eserlerinin peşine düşmüştüm… İki hafta önce Dubai’de iken, İngiliz sanatçı Slinkachu’nun Dubai Walls projesi ile orada olduğunu okuyunca, eserlerini yakından görebilme ümidiyle City Walk adlı bir alışveriş merkezine koştum. Kanımca son yıllarda sokak sanatına en yeni ve farklı soluğu getiren Slinkachu takip edilmesi gereken bir sanatçı. Slinkachu’ya yazımda ayrıca geleceğim ama öncelikle, sanatçının izini süreyim derken karşılaştığım diğer sanatçılar ve eserleri aracılığıyla bir sokak sanatı projesi olarak Dubai Walls projesini aktarayım.

Dubai Walls, Orta Doğu’da Sokak Sanatı (Street Art in the Middle East) sloganı ile, günümüzde artık küresel olarak kabul görmüş bir sanat akımı olan sokak sanatını desteklemek amacıyla kurulmuş ve Dubai merkezli bir holdingin finansman desteğiyle vücut bulan bir girişim. Mart 2016 itibariyle Dubai Walls sokak sanatı alanında dünya çapında ün yapmış, 5 kıtadan 16 sanatçıyı davet ederek projeyi başlatmış, proje mekanı olarak da City Walk adlı alışveriş mekanında karar kılınmış. City Walk, Dubai gibi iklimi olan bir şehirde açıkhava alanlarının çokluğuyla beni şaşırtan bir alışveriş merkezi. Lüks markaların daha çok iç mekanlara saklanması, kafelerin ve meydanların ise dış alanlarda daha baskın oluşu sayesinde Dubai Walls projesinin duvarlardaki eserleri izletebilmek için burayı stratejik bir proje alanı olarak seçmiş olmasının son derece isabetli olduğunu söyleyebilirim. Üstelik, eğer alışveriş merkezine gelip bir mağazanın nerede olduğunu değil de eserlerin nerede olduğunu sorarsanız kimse şaşırmıyor; hemen elinize küçük bir harita veriyorlar, siz de rahatlıkla eserlerin izini sürmeye başlıyorsunuz.

dubai1_

dubai2_

Projeye katılan sanatçılar şöyle; Aiko, Beau Stanton, Blek Le Rat, D*Face, Eelus, Eine, Etam Cru, Icy and Sot, Magda Sayeg, Nick Walker, Roa, Ron English, Rone, Slinkachu, The London Police, Vhils… Bu sanatçıların birçoğunun sadece sokak sanatı alanında değil disiplinlerarası alanlarda çalışarak birçok sanat eserine imza attıklarını söyleyebilirim. Hiç bilmediğim ve bu gezi sayesinde tanımış olmaktan memnun olduğum sanatçıların eserlerinden de kısaca bahsedeceğim ama önce favorim Slinkachu’ya dönmek istiyorum.

Slinkachu, minyatür maket figürlerini yeniden modelleyerek boyuyor, ardından sokaklara yerleştirip bir mizansen yaratarak fotoğraflıyor, figürlerini sokaklarda adeta terk etmiş, bırakmış oluyor. Kurduğu bu minyatür ‘sahne’ler, sokak ve çevre konusundaki farkındalığı artırmayı hedefliyor, bunu da fotoğraf diliyle ve eserlerine koyduğu esprili isimlerle müthiş bir şekilde yapıyor. Kanımca büyük şehirlerde yaşayıp da şehir hayatının kaosu içinde kaybolmuşluğu, kalabalıkların içindeki ezilmişliği hissediyorsanız, Slinkachu’nun eserlerine ve sokak sanatına getirdiği bu özgün yaklaşıma hayran kalmamanız imkansız. Bu projede ise alışveriş merkezinin birkaç farklı sokağına yerleştirmeler yapmış. Bana en çok keyif veren eserleri; alışveriş poşetleriyle koşuşturmakta olan figür ile kırmızı Ferrari’sinin üzerine boya fırlatıldığı için öfkesinden köpüren Arap şeyhi figürü oldu… Güvenlik görevlileri ile yaptığım kısa bir sohbetten sonra öğrendim ki, alışveriş poşetleri ile koşturan figürün olduğu çalışmadaki Dior poşeti birkaç kez ‘aşırılmış’! Bunun üzerine sanatçı, çözümü, güvenlik kameralarından birinin üzerine yerleştirdiği yeni bir kompozisyonda bulmuş!

dubai3_

dubai4

dubai5_

Güvenlik kamerası üzerine yerleştirilmiş figürün hemen ardında kalan eser ise Avustralyalı sanatçı Rone’a ait. Renkleri ve ışığa karşı duruşu ile bu eser projedeki en göz alıcı eserlerden biri. Rone, kadın portrelerini duvarlara işliyor ve eserlerini yerleştirdiği duvarların malzemesini çok önemsiyor çünkü yaptığı portrelerin zamanla, ısı ve ışığın etkisiyle yıpranmasını ve dönüşüme uğramasını istiyor. ‘Güzellik ve Çürüme’ Rone’un ele aldığı ana temalar. Ben de orada bulunduğum birkaç saat içinde eserin yanındaki duvarın yeşilden turuncuya dönüşümünü bizzat gözlemlemiş oldum.

dubai6

dubai7_

Bir başka köşeyi döndüğümde ise karşıma Blek Le Rat çıktı. Kendisi hiç tanımadığım ama artık Paris’e gittiğimde duvarlarda izini süreceğim bir sanatçı. Sanatçının ismi bir tür rumuz ve Le Rat projedeki sanatçılar arasındaki en yaşlı kişi. 70’li yıllarda grafiti ile çalışmaya başlayan Blek Le Rat, Mussollini’nin resmedilmiş bir portresindeki stencil tekniğiyle çalışılmış olan ‘sıçan’ figüründen esinlenerek hem ismini hem de tüm çalışmalarında sıçan figürünü kullanmaya karar veriyor. Sayesinde ben de ufak bir deneyim yaşamış oldum; bir genç kıza üzerinde oturmakta olduğu bankın köşesindeki sevimli sıçan figürünü görüp görmediğini sorunca, kız çığlıklar atarak kaçmaya başladı! Kızcağızı yakalayıp durumu bir daha anlatmam biraz zamanımı aldı elbette…Sonuçta ben de, o genç kız da, sanatçı ile bu vesileyle tanışmış olduk!  Acaba buna Blek Le Rat şahit olsaydı ne düşünürdü?

dubai8_

dubai9_

Alışveriş merkezinin belki de en işlek yerine yerleştirilmiş olan eser ise Eelus’a ait. Eelus, batı Londra’daki eserleri ile ünlü Banksy’nin keşfi olan bir sanatçı. Son 10 senedir sanatçının eserleri koleksiyonerler ve ünlüler tarafından, sergi açılışından sonraki dakikalar içinde kapışılarak satın alınıyormuş. Kariyerinin doruklarında olan bu sanatçının ilginç bir çalışma tekniği var; boyanın kuruduğu anda çalışmasının orijinalinin de silinmesini sağlıyormuş. Buradaki çalışması da pek manidar; Dubai ikliminde bütün sene boyunca sadece 3-5 gün yağmur görüldüğü için buna gönderme yapmak amacıyla renk yağmurunun altında bekleyen bir çocuğu resmetmiş!

dubai10_

dubai11_

Bu lezzetli açıkhava sergisini gezmek için üst üste üç gün City Walk’a geldiğimi söylemem gerek, çünkü burada gösterdiklerimin dışında her gün bambaşka bir eseri keşfetmeyi kafaya koymuştum. Bu yazıdan sonra bu kısa tur ile yetinmek istemeyen meraklıları, dubaiwalls.com sitesine ve özellikle de orada yapım aşamalarını gösteren videoya yönlendirmek isterim.

dubai12

Gördüklerimin neticesinde dönerken bir kıyaslama yapmaya başladım. Sokak sanatı, aynen heykel gibi, mimari ve kent yaşantısı ile birebir ilişkili bir sanat türü. Dubai Walls örneğinde olduğu gibi, sokaklara yayılmış eserler arasında iz sürerek, kalabalık kitlelere daha çok ulaşabileceğiniz stratejik yerleştirmelerle ve muhakkak mimarlarla el-ele yürütülerek anlam ve etki yaratabilecek bir çalışma alanı. Günümüzde sokak sanatı dünya çapında başrolleri oynayıp, spot ışıkları altında parıldayan örnekler sunuyor. İstanbul’umuza gelince, sokak sanatı adına daha önce Karaköy, Kadıköy ve Balat gibi semtler belli projelerle başı çekmiş olabilir ama acaba biz bu sanat türünü türlü sebeplerin tetiklemesiyle ve örtbas etme, kamufle etme gibi güdülerle ikinci plana atmış olabilir miyiz? Bu açıdan bakıldığında, belki de, sokak sanatını daha fazla ‘günışığına çıkarabilmek’ adına aşina olduğumuz eski koordinatlara geri dönmemiz gerekiyordur. Örneğin, yıllardır çözümsüzlüğünün ve altyapı bozukluğunun hıncını parke taşlarından alarak aslında daha çok perişan ettiğimiz bir İstiklal caddesi ve kilometrelerce uzayıp giden ama bu konularda oldukça sessiz kalan bir Bağdat Caddesi ne güne duruyor?

* Kapak fotoğrafı ve yazı içindeki 7, 8, 9, 10, 11 ve 13 no’lu fotoğraflar Ayşegül Yazıcı’ya aittir. Diğerleri dubaiwalls.com sitesinden alınmıştır.

About the author Ayşegül Çinici Yazıcı

Ayşegül Çinici Yazıcı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Grafik Ana Sanat Dalı mezunu. Yüksek lisansını da aynı üniversitenin Sinema-TV Bölümü’nde tamamlayan Yazıcı, 2009 yılından beri Plato Sanat’ın direktörlüğünü yapıyor ve Plato Meslek Yüksekokulu Grafik Tasarım Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak çalışıyor. Mimarlık, tasarım, tipografi, edebiyat özel ilgi alanları arasında. Aynı zamanda çağdaş sanat koleksiyoneri.

All posts by Ayşegül Çinici Yazıcı →

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: